Czy spółka technologiczna może nie płacić bieżącego CIT, wyprowadzić zysk poza działalność operacyjną i dalej go inwestować bez podatku? W tej sprawie tak, ale nie dzięki jednemu rozwiązaniu, tylko dzięki połączeniu dwóch. Ulga badawczo-rozwojowa obniżyła podatek spółki do zera. Fundacja rodzinna pozwoliła przenieść zysk do odrębnej struktury, oddzielić go od ryzyka biznesu i inwestować w akcje i nieruchomości.
W skrócie
- CIT spółki: 570 000 zł rocznie → 0 zł
- Odzyskana nadpłata CIT za lata 2022–2025: 1 835 000 zł
- Z każdego 1 mln zł zysku do inwestowania: 656 100 zł w modelu klasycznym → 1 000 000 zł w fundacji
- Ulga potwierdzona interpretacją indywidualną
- Struktura przygotowana pod przyszłą sprzedaż spółki
Sytuacja: rentowna spółka, która nie potrzebowała wypłacać zysku
Spółka z branży IT osiągała około 12 mln zł przychodów rocznie. Przy kosztach rzędu 9 mln zł zostawało blisko 3 mln zł dochodu, od którego płaciła 19% CIT, czyli 570 000 zł.
Wspólnikami byli założyciel, jednocześnie prezes zarządu, i jego żona. Prezes pobierał około 120 000 zł wynagrodzenia rocznie. To wystarczało na życie rodziny i mieściło się w pierwszym progu podatkowym. Reszty zysku właściciele nie potrzebowali na bieżąco. Chcieli ją inwestować, głównie w akcje i nieruchomości.
Najprostsza droga wyglądała tak: zostawić pieniądze w spółce i inwestować z jej rachunku. Ten model miał dwie wady.
- Spółka najpierw płaciła 570 000 zł CIT, więc do inwestowania trafiało tylko to, co zostało po podatku.
- Cały majątek, łącznie z kupionymi akcjami i nieruchomościami, zostawał w spółce, która podpisuje umowy z klientami, zatrudnia ludzi i ponosi codzienne ryzyko. Poważny spór, kłopot z płynnością albo roszczenie kontrahenta mogły uderzyć nie tylko w biznes, ale też w portfel budowany latami.
Potrzebne było rozwiązanie, które jednocześnie obniży podatek, przeniesie zysk poza spółkę operacyjną i pozwoli go dalej inwestować bez wypłaty do majątku prywatnego.
Krok 1. Ulga B+R:
Najpierw sprawdziliśmy, czy spółka w ogóle musi płacić tyle CIT
Zanim zaczęliśmy planować, gdzie przenieść zysk, sprawdziliśmy, czy da się legalnie zmniejszyć podatek płacony przez spółkę. Przy jej profilu działalności pierwszym kandydatem była ulga badawczo-rozwojowa.
Ulga B+R działa tak: wydatek na prace badawczo-rozwojowe najpierw obniża przychód jako zwykły koszt, a potem, jeśli spełnia warunki ustawy, jest odliczany od podstawy opodatkowania drugi raz.
To nie znaczy, że każda spółka IT może tak rozliczyć pensje programistów i laptopy. Najpierw trzeba ustalić:
- które projekty rzeczywiście obejmują prace twórcze i rozwojowe,
- kto przy nich pracuje i w jakiej części czasu,
- jaka część wydatków to koszty kwalifikowane.
W tej spółce kluczowe okazały się dwie pozycje: wynagrodzenia osób tworzących i rozwijających rozwiązania technologiczne oraz sprzęt komputerowy używany przy tych projektach. Przy tej skali kosztów dodatkowe odliczenie mogło całkowicie zmienić wysokość podatku.
Krok 2. Interpretacja indywidualna:
Zabezpieczenie odliczenia liczonego w milionach
Przy odliczeniu rzędu kilku milionów złotych spółka nie chciała opierać się wyłącznie na własnej ocenie. Przygotowaliśmy wniosek o interpretację indywidualną, w którym szczegółowo opisaliśmy, jak prowadzone są projekty, jakie prace wykonuje zespół i jakie koszty ponosi spółka.
Organ podatkowy potwierdził, że spółka może korzystać z ulgi B+R i rozliczać jako koszty kwalifikowane odpowiednią część wynagrodzeń pracowników oraz wydatki na sprzęt komputerowy używany w pracach badawczo-rozwojowych.
Interpretacja nie zastępuje dokumentacji ani ewidencji czasu pracy i kosztów. Daje jednak ochronę: dopóki spółka działa i rozlicza się tak, jak opisała we wniosku, może stosować ulgę także w kolejnych latach bez obawy, że urząd zakwestionuje sam model.
Efekt 1. CIT spółki spadł do zera
Po uporządkowaniu dokumentacji i ustaleniu kosztów kwalifikowanych dodatkowe odliczenie wyniosło około 4,5 mln zł rocznie. To pozwoliło obniżyć podstawę opodatkowania do zera.
| Bez ulgi B+R | Z ulgą B+R | |
|---|---|---|
| Przychód | 12 000 000 zł | 12 000 000 zł |
| Koszty | 9 000 000 zł | 9 000 000 zł |
| Dochód | 3 000 000 zł | 3 000 000 zł |
| Dodatkowe odliczenie B+R | 0 zł | 4 500 000 zł |
| Podstawa opodatkowania | 3 000 000 zł | 0 zł |
| CIT do zapłaty | 570 000 zł | 0 zł |
Efekt przypomina najważniejszą korzyść estońskiego CIT: zysk, który zostaje w firmie, nie jest pomniejszany o podatek. Tyle że osiągnęliśmy go innym mechanizmem, dopasowanym do spółki technologicznej z wysokimi kosztami prac rozwojowych.
Efekt 2. Spółka odzyskała 1 835 000 zł podatku z poprzednich lat
Spółka prowadziła prace badawczo-rozwojowe od początku działalności, a przez lata płaciła CIT bez ulgi. Dlatego nie zatrzymaliśmy się na bieżącym roku. Ustaliliśmy, które projekty i koszty spełniały warunki ulgi we wcześniejszych latach, i przygotowaliśmy korekty zeznań CIT.
| Rok | CIT zapłacony | CIT po uldze B+R | Do odzyskania |
|---|---|---|---|
| 2022 | 380 000 zł | 35 000 zł | 345 000 zł |
| 2023 | 440 000 zł | 0 zł | 440 000 zł |
| 2024 | 480 000 zł | 0 zł | 480 000 zł |
| 2025 | 570 000 zł | 0 zł | 570 000 zł |
| Razem | 1 870 000 zł | 35 000 zł | 1 835 000 zł |
Spółka przestała płacić bieżący CIT i jednocześnie odzyskała ponad 1,8 mln zł, które wcześniej trafiły do urzędu skarbowego.
Problem, którego ulga nie rozwiązała: bezpieczeństwo majątku
Po wdrożeniu ulgi spółka zatrzymywała cały zysk. Pieniądze nadal jednak leżały w spółce operacyjnej. W razie poważnego sporu z klientem albo problemów z płynnością mogły pójść na pokrycie jej zobowiązań. Inwestowanie ich bezpośrednio ze spółki niczego tu nie zmieniało: akcje i nieruchomości dalej należałyby do tego samego podmiotu.
Właścicielowi nie chodziło więc tylko o niższy podatek. Chciał regularnie wyprowadzać nadwyżki ze spółki i budować majątek inwestycyjny w osobnej strukturze. Zostało pytanie: jak wypłacić zysk bez kolejnego podatku i zachować całą kwotę do inwestowania?
Krok 3. Fundacja rodzinna
Jako jedyny wspólnik spółki
Odpowiedzią była fundacja rodzinna. Wspólnicy przekazali jej udziały i fundacja została jedynym wspólnikiem spółki. Od tego momentu zysk spółki trafia do fundacji jako dywidenda.
Dywidenda otrzymana przez fundację rodzinną nie jest opodatkowana na bieżąco. Razem z ulgą B+R daje to układ, w którym:
- spółka płaci 0 zł CIT dzięki uldze B+R,
- wypłaca zysk do fundacji bez podatku,
- fundacja inwestuje pełną kwotę.
Zmieniło się też miejsce, w którym leżą pieniądze. Po wypłacie dywidendy środki są majątkiem fundacji, nie spółki. Fundacja jako wspólnik nie odpowiada za zobowiązania spółki z o.o., więc umowy z klientami, spory i długi spółki nie sięgają do zgromadzonego w niej portfela.
Efekt 3. Do inwestowania trafia 100% zysku, nie 65%
Fundacja nie musi wypłacać pieniędzy rodzinie. Może je zatrzymać i inwestować, w tym przypadku w akcje i nieruchomości na wynajem. Dochody z działalności dozwolonej ustawą, m.in. z udziałów w spółkach, obrotu papierami wartościowymi i najmu własnego majątku, są zwolnione z bieżącego CIT. Podatek pojawia się dopiero wtedy, gdy fundacja przekazuje pieniądze fundatorowi lub beneficjentom.
Porównanie na przykładzie 1 000 000 zł dochodu spółki:
| Model | CIT w spółce | Podatek przy wypłacie | Do inwestowania |
|---|---|---|---|
| Klasyczna spółka, dywidenda dla wspólnika | 190 000 zł | 153 900 zł PIT | 656 100 zł prywatnie |
| Spółka z ulgą B+R, bez fundacji | 0 zł | 190 000 zł PIT przy wypłacie dywidendy | 1 000 000 zł w spółce albo 810 000 zł prywatnie |
| Ulga B+R + fundacja rodzinna | 0 zł | 0 zł przy wypłacie do fundacji | 1 000 000 zł w fundacji |
Różnica to nie tylko kwota podatku. W pierwszym modelu pieniądze trafiają do właściciela po dwóch podatkach. W drugim nie są opodatkowane, ale dalej wiszą na ryzyku spółki. Dopiero trzeci łączy brak bieżącego podatku z przeniesieniem zysku do odrębnej, bezpiecznej struktury.
Kiedy pojawia się podatek: dopiero gdy pieniądze idą na życie
Fundacja nie zamyka pieniędzy na zawsze. Gdy rodzina ich potrzebuje, fundacja wypłaca świadczenia przewidziane w statucie fundatorowi lub najbliższym członkom rodziny.
Przy wypłacie świadczenia fundacja płaci 15% CIT. Fundator i najbliższa rodzina objęci zwolnieniem nie płacą od tej kwoty PIT. Dla porównania: klasyczna wypłata zysku ze spółki to 19% CIT i 19% PIT od dywidendy, łącznie 34,39%.
Największa korzyść pojawia się jednak wtedy, gdy pieniądze nie są wypłacane od razu. Fundacja może przez lata inwestować pełną kwotę zysku, a podatek jest odroczony do momentu, w którym rodzina naprawdę chce te środki wydać.
Na przyszłość: przygotowanie do sprzedaży spółki
Właściciel nie wykluczał, że kiedyś sprzeda spółkę inwestorowi. Przy wartości biznesu technologicznego liczonej w dziesiątkach milionów złotych sposób przygotowania takiej transakcji może znaczyć więcej niż coroczne oszczędności na CIT.
Gdyby wspólnicy sprzedawali udziały sami, od zysku ze sprzedaży zapłaciliby 19% PIT od razu, nawet jeśli całą kwotę chcieliby zainwestować dalej.
Teraz właścicielem spółki jest fundacja. Jeśli to ona sprzeda udziały, cena może zostać w fundacji bez bieżącego podatku i pracować dalej w akcjach, udziałach lub nieruchomościach. Podatek pojawi się dopiero przy wypłacie pieniędzy rodzinie.
Przy cenie sprzedaży rzędu kilkudziesięciu milionów złotych różnica byłaby znacząca: zamiast od razu pomniejszać cenę o podatek, fundacja mogłaby dalej inwestować całą otrzymaną kwotę.
Jedna struktura, trzy problemy rozwiązane
| Potrzeba właściciela | Rozwiązanie | Efekt |
|---|---|---|
| Niższy podatek w spółce | Ulga B+R zabezpieczona interpretacją indywidualną | 0 zł CIT rocznie i 1 835 000 zł nadpłaty z poprzednich lat |
| Bezpieczeństwo majątku | Fundacja rodzinna jako jedyny wspólnik | Zysk poza zasięgiem ryzyka spółki operacyjnej |
| Długoterminowe inwestowanie | Dywidenda do fundacji, inwestycje w akcje i nieruchomości | 100% zysku pracuje, podatek dopiero przy wypłacie dla rodziny |
Sama ulga B+R obniżyła podatek, ale zostawiła pieniądze w spółce operacyjnej. Sama fundacja rodzinna dałaby bezpieczeństwo, ale spółka dalej płaciłaby 570 000 zł CIT rocznie. Dopiero połączenie obu sprawiło, że właściciel nie musiał wybierać między niższym podatkiem, bezpieczeństwem majątku i możliwością jego dalszego pomnażania.
Tak wygląda metoda LEFATO w praktyce: podatki jako dźwignia (ulga B+R), prawo jako możliwość i bezpieczeństwo (interpretacja i fundacja rodzinna), finanse jako fundament decyzji (pełna kwota zysku pracuje w inwestycjach), a w tle przygotowany exit.
Czy podobna struktura ma sens w Twojej spółce?
To zależy od tego, czy Twoja firma rzeczywiście prowadzi prace rozwojowe, ile zysku zostawiasz w spółce i co chcesz z nim zrobić za 5 czy 10 lat. Na bezpłatnej konsultacji sprawdzimy, które elementy tego modelu pasują do Twojej sytuacji, a które nie.
