Optymalizacja podatkowa JDG – co musisz wiedzieć, żeby nie przepłacać

Czym jest optymalizacja podatkowa i kiedy jest legalna?

Optymalizacja podatkowa jest legalna i bezpieczna, jeżeli opiera się na rzeczywistych działaniach, jest zgodna z prawem oraz została właściwie udokumentowana. Nie należy jej mylić z uchylaniem się od opodatkowania, czyli między innymi ukrywaniem przychodów, wystawianiem fikcyjnych faktur czy podawaniem organom podatkowym nieprawdziwych informacji.

Trzeba jednak pamiętać, że także formalnie zgodne z przepisami działania mogą zostać zakwestionowane, jeżeli mają sztuczny charakter, nie posiadają uzasadnienia gospodarczego i zostały podjęte przede wszystkim w celu uzyskania korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy.

Na czym polega optymalizacja podatkowa w JDG?

W jednoosobowej działalności gospodarczej możliwości optymalizacji są bardziej ograniczone niż w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Podstawowym, choć nie jedynym narzędziem, jest wybór właściwej formy opodatkowania. Przedsiębiorca może rozliczać działalność:

• według skali podatkowej,
• podatkiem liniowym,
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Poza formą opodatkowania znaczenie mają także koszty uzyskania przychodów, dostępne ulgi, możliwość rozliczenia straty oraz wysokość składki zdrowotnej. Nie istnieje jedna forma opodatkowania najlepsza dla każdego przedsiębiorcy. Wybór powinien uwzględniać wysokość przychodów, dochodu i kosztów, rodzaj wykonywanych usług, sytuację rodzinną oraz plany rozwoju firmy.

Kryterium	Skala podatkowa	Podatek liniowy	Ryczałt
Podstawa opodatkowania	dochód	dochód	przychód
Stawka	12 proc. do 120 000 zł, 32 proc. od nadwyżki	19 proc. bez względu na wysokość dochodu	od 2 do 17 proc., zależnie od rodzaju działalności
Koszty uzyskania przychodów	tak	tak	nie pomniejszają podstawy
Kwota wolna 30 000 zł	tak	nie	nie
Wspólne rozliczenie z małżonkiem	tak	nie	nie
Ulgi osobiste (dziecko, internet, powrót)	najszerszy zakres	ograniczony	ograniczony
Ulga B+R i IP Box	tak	tak	nie
Rozliczenie straty	tak	tak	tak – strata z lat ubiegłych z tego samego źródła
Składka zdrowotna	9 proc. dochodu	4,9 proc. dochodu	stawka ryczałtowa zależna od progu przychodów

Skala podatkowa czy podatek liniowy?

Na skali podatkowej podatek wynosi 12 procent do 120 000 zł podstawy opodatkowania i 32 procent od nadwyżki ponad tę kwotę. Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł. Warto podkreślić, że przekroczenie progu nie oznacza opodatkowania całego dochodu stawką 32 procent, ponieważ wyższa stawka obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad 120 000 zł.

Podatek liniowy wynosi 19 procent dochodu niezależnie od jego wysokości. Nie jest jednak prawdą, że staje się on automatycznie korzystniejszy po przekroczeniu 120 000 zł dochodu. Na skali przedsiębiorca zachowuje prawo do kwoty wolnej, wspólnego rozliczenia z małżonkiem i szeregu ulg, a inaczej liczona jest również składka zdrowotna.

Wniosek jest prosty: wybór między skalą a podatkiem liniowym powinna poprzedzać indywidualna kalkulacja obejmująca łącznie podatek dochodowy i składkę zdrowotną, a nie sama wysokość spodziewanego dochodu.

Na co zwrócić uwagę przy ryczałcie?

Na ryczałcie podatek liczony jest od przychodu, więc przedsiębiorca nie pomniejsza go o wydatki ponoszone w związku z działalnością. Stawka zależy od rodzaju rzeczywiście wykonywanej działalności, a nie od nazwy usługi wpisanej na fakturze lub w umowie.

Oznacza to, że przedsiębiorca świadczący kilka różnych rodzajów usług może być zobowiązany do stosowania kilku stawek ryczałtu. Opodatkowanie całości przychodów jedną, wygodną stawką jest częstym i kosztownym błędem. Warto przeanalizować:

• rzeczywisty zakres wykonywanych czynności,
• sposób opisywania usług na fakturach,
• właściwą klasyfikację PKWiU,
• możliwość wyodrębnienia kilku samodzielnych rodzajów usług.

Prawidłowe uporządkowanie zakresu usług potrafi legalnie obniżyć stawkę ryczałtu dla części przychodów. Nie może jednak sprowadzać się do zmiany nazwy usługi, bo dokumentacja musi odpowiadać czynnościom faktycznie wykonywanym przez przedsiębiorcę.

Jakie ulgi może wykorzystać przedsiębiorca prowadzący JDG?

Dostępność ulgi zależy od formy opodatkowania oraz spełnienia warunków ustawowych. Przedsiębiorca rozliczający się według skali ma zasadniczo szersze możliwości korzystania z ulg osobistych niż osoba na podatku liniowym lub ryczałcie.

Ulgi i preferencje najczęściej wykorzystywane w JDG:

Ulga lub preferencja	Na czym polega	Dla kogo
Wspólne rozliczenie z małżonkiem	Podatek liczony od połowy łącznych dochodów małżonków	Skala podatkowa
Ulga na dziecko	Odliczenie od podatku kwoty przysługującej na dzieci	Skala podatkowa
Ulga na internet	Odliczenie od dochodu wydatków na internet w ramach limitu i przez ograniczony czas	Skala podatkowa, ryczałt
Ulga na powrót	Zwolnienie z PIT części przychodów po przeniesieniu miejsca zamieszkania do Polski	Skala, liniowy, ryczałt
Ulga na terminal płatniczy	Dodatkowe odliczenie wydatków na obsługę płatności bezgotówkowych	Skala, liniowy, ryczałt
Ulga B+R	Dodatkowe odliczenie kosztów kwalifikowanych działalności badawczo-rozwojowej	Skala, liniowy
IP Box	Stawka 5 proc. dla kwalifikowanych dochodów z praw własności intelektualnej	Skala, liniowy
Ulga na robotyzację	Dodatkowe odliczenie części kosztów zakupu i wdrożenia robotów przemysłowych	Skala, liniowy
Ulga na prototyp	Dodatkowe odliczenie kosztów produkcji próbnej i wprowadzenia produktu na rynek	Skala, liniowy
Ulga na ekspansję	Dodatkowe odliczenie wydatków na zwiększenie sprzedaży własnych produktów	Skala, liniowy

Z ulgi B+R w PIT mogą korzystać przedsiębiorcy opodatkowani skalą albo podatkiem liniowym, którzy prowadzą rzeczywistą działalność badawczo-rozwojową i ponoszą koszty kwalifikowane. IP Box również jest dostępny na skali i liniowym, ale wymaga między innymi prowadzenia działalności B+R, uzyskiwania dochodów z kwalifikowanych praw oraz prowadzenia odrębnej ewidencji.

Nie każda ulga jest dostępna dla każdego przedsiębiorcy. Przed jej zastosowaniem trzeba zweryfikować warunki dotyczące formy opodatkowania, rodzaju działalności, ponoszonych wydatków i wymaganej dokumentacji.

Czy koszty uzyskania przychodów są formą optymalizacji?

Prawidłowe rozliczanie kosztów to jeden z podstawowych sposobów obniżenia podatku na skali podatkowej i podatku liniowym. Kosztem może być wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła, o ile nie został wyłączony z kosztów przez przepisy i jest właściwie udokumentowany.

Do kosztów mogą należeć między innymi wydatki na:

• sprzęt i wyposażenie,
• samochód wykorzystywany w działalności,
• oprogramowanie i usługi internetowe,
• reklamę i marketing,
• księgowość oraz doradztwo,
• szkolenia związane z wykonywaną działalnością,
• wynajem biura,
• wynagrodzenia pracowników i współpracowników.

Na ryczałcie wydatki te nie pomniejszają podstawy opodatkowania, ponieważ podatek liczony jest od przychodu, a nie od dochodu.

Kosztów nie warto jednak generować wyłącznie po to, aby obniżyć podatek. Wydatek 10 000 zł nie oznacza oszczędności 10 000 zł, lecz jedynie obniżenie dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania.

Przykład: wydatek 1 000 zł stanowiący koszt uzyskania przychodu u przedsiębiorcy na podatku liniowym może obniżyć PIT o 190 zł, a składkę zdrowotną maksymalnie o 49 zł. Łączna korzyść wynosi więc w uproszczeniu do 239 zł. Jeżeli wydatek był zbędny, przedsiębiorca i tak traci co najmniej 761 zł. Generowanie kosztów bez uzasadnienia biznesowego nie jest optymalizacją podatkową, tylko niepotrzebnym wydawaniem pieniędzy.

Kiedy możliwości optymalizacji w JDG się wyczerpują?

W pewnym momencie wybór formy opodatkowania, rozliczanie kosztów i korzystanie z ulg przestają wystarczać. Przejście z JDG na spółkę z o.o. warto przeanalizować szczególnie wtedy, gdy:

• dochody przedsiębiorcy są coraz wyższe,
• działalność wiąże się z istotnym ryzykiem gospodarczym,
• firma zatrudnia coraz więcej osób,
• część zysków ma zostawać w firmie i być reinwestowana,
• przedsiębiorca planuje przyjąć wspólnika,
• nie ma potrzeby wypłacania całego zysku na bieżące cele prywatne.

Zmiana formy prawnej nie powinna jednak wynikać wyłącznie z wysokości podatku. Spółka z o.o. oznacza pełną księgowość, więcej obowiązków formalnych i konieczność ścisłego oddzielenia majątku spółki od majątku wspólnika.

Jeżeli chcesz porównać warianty na konkretnych liczbach, sprawdź gotowe plany optymalizacyjne do pobrania i dobierz rozwiązanie dopasowane do swojej sytuacji.

Jakie korzyści może dać spółka z o.o.?

W JDG przedsiębiorca odpowiada za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem osobistym. W spółce z o.o. wspólnicy co do zasady nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Nie oznacza to całkowitego braku odpowiedzialności osobistej, ponieważ w określonych przypadkach odpowiedzialność mogą ponosić członkowie zarządu.

Sam udział w wieloosobowej spółce z o.o. nie stanowi tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ani ubezpieczenia zdrowotnego. Inaczej jest w spółce jednoosobowej, której jedyny wspólnik jest traktowany na potrzeby ubezpieczeń jak osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Nie można więc powiedzieć, że każda spółka z o.o. oznacza brak ZUS, tym bardziej że obowiązek składkowy może wynikać także z wybranej formy wynagradzania wspólnika lub członka zarządu.

W JDG dochód z działalności jest bezpośrednio dochodem przedsiębiorcy. W spółce pieniądze należą do spółki, dlatego każda wypłata na rzecz wspólnika musi mieć konkretną podstawę prawną.

Środki mogą być wypłacane między innymi jako:

• wynagrodzenie członka zarządu na podstawie powołania;
• wynagrodzenie z umowy o pracę lub umowy zlecenia;
• zapłata za rzeczywiście świadczone usługi;
• czynsz za najem nieruchomości lub innych składników majątku;
• wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne;
• dywidenda (w tym wypłacana do fundacji rodzinnej wykorzystując zwolnienie z podatku dochodowego);
• umowy o dzieło;

Każda z tych form wywołuje inne skutki w PIT, CIT, VAT i ZUS. Wypłata musi być rzeczywista, właściwie udokumentowana, a w przypadku transakcji między podmiotami powiązanymi zasadniczo odpowiadać warunkom rynkowym.

Ile wynosi CIT w spółce z o.o.?

Podstawowa stawka CIT wynosi 19 procent. Stawka 9 procent może być stosowana do dochodów innych niż zyski kapitałowe przez małych podatników i podmioty rozpoczynające działalność, jeżeli spełniają wymagane limity oraz pozostałe warunki ustawowe.

Jednym z warunków jest nieprzekroczenie równowartości 2 mln euro przychodów w danym roku podatkowym. Znaczenie ma także status małego podatnika oraz sposób utworzenia spółki, ponieważ niektóre reorganizacje, na przykład przekształcenia, mogą czasowo wyłączyć prawo do stawki 9 procent. Nie każda spółka z o.o. skorzysta więc z niższego CIT automatycznie.

Na czym polega estoński CIT?

Alternatywą dla klasycznego CIT jest ryczałt od dochodów spółek, nazywany estońskim CIT. W tym systemie spółka co do zasady nie płaci bieżącego podatku dochodowego od zysku pozostawionego w spółce. Podatek pojawia się przede wszystkim przy podziale zysku, choć opodatkowaniu mogą podlegać również ukryte zyski, wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą i inne zdarzenia wymienione w ustawie.

Estoński CIT bywa szczególnie korzystny dla spółek, które nie wypłacają zysku wspólnikom, lecz przeznaczają środki na dalszy rozwój. Wybór tego rozwiązania wymaga jednak spełnienia warunków dotyczących między innymi struktury wspólników, rodzaju przychodów i poziomu zatrudnienia.

Czy spółka z o.o. jest zawsze podwójnie opodatkowana?

Stwierdzenie, że każda wypłata pieniędzy ze spółki z o.o. jest podwójnie opodatkowana, jest mitem.

Klasyczne ekonomiczne podwójne opodatkowanie występuje przede wszystkim przy wypłacie dywidendy:

1. spółka płaci CIT od osiągniętego dochodu;
2. wspólnik płaci 19% PIT od otrzymanej dywidendy.

Stawka podatku od dywidendy wynosi 19%.

W przypadku innych wypłat wydatek spółki co do zasady może, po spełnieniu ustawowych warunków, stanowić koszt podatkowy spółki. Wtedy wypłacona kwota obniża dochód spółki i nie jest wcześniej opodatkowana CIT, tak jak ma to miejsce w przypadku dywidendy, która takim kosztem podatkowym dla spółki nie jest.

Nie oznacza to, że inne wypłaty są wolne od obciążeń. W zależności od ich rodzaju mogą podlegać PIT, składce zdrowotnej, składkom społecznym i VAT.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Podsumowanie

Optymalizacja podatkowa JDG jest legalna, jeżeli opiera się na rzeczywistych działaniach i jest zgodna z przepisami. Najważniejsze obszary to:

• wybór właściwej formy opodatkowania,
• prawidłowe ustalenie stawki ryczałtu,
• rozliczanie kosztów uzyskania przychodów,
• korzystanie z przysługujących ulg podatkowych,
• rozliczanie strat podatkowych.

Gdy te możliwości zostaną wyczerpane, warto przeanalizować przejście na spółkę z o.o. Spółka może ograniczyć odpowiedzialność, daje więcej sposobów wypłacania środków, a przy odpowiedniej strukturze potrafi zmniejszyć obciążenia podatkowe lub składkowe. Każda taka zmiana powinna jednak zostać poprzedzona indywidualną analizą obejmującą podatki, składki ZUS, koszty księgowości, ryzyko działalności oraz kwoty wypłacane na cele prywatne.

Nie przepłacaj podatków – sprawdź swoją sytuację

Jeżeli chcesz mieć pewność, że Twoja firma nie płaci więcej, niż wymagają tego przepisy, skontaktuj się z doradcą podatkowym Finerto i zamów indywidualną analizę podatkową. Sprawdzimy formę opodatkowania, stawki ryczałtu, dostępne ulgi oraz to, czy w Twoim przypadku uzasadnione jest przejście na spółkę z o.o.

Zajrzyj także na nasz kanał YouTube – znajdziesz tam filmy, w których krok po kroku wyjaśniamy zagadnienia podatkowe, w tym wybór formy opodatkowania, ulgi oraz przejście z JDG na spółkę z o.o.