Postępowanie sądowe to bardzo często ostatnia deska ratunku, jeśli chodzi o windykację. W dzisiejszym odcinku odpowiemy na pytania: ile kosztuje windykacja sądowa, jak do tego podejść i jak można obniżyć koszty postępowania sądowego. Po omówieniu umów i windykacji polubownej i miękkiej, dzisiaj skupimy się stricte na windykacji sądowej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co jest niezbędne, aby zainicjować windykację sądową.
- Dostępne tryby postępowania i różnice w kosztach.
- Sposoby na zmniejszenie wydatków związanych z dochodzeniem należności.
Jak przygotować pozew o zapłatę?
Zanim wybierzemy tryb windykacji sądowej, musimy przygotować pozew o zapłatę. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego (art. 126 i 187), pozew musi spełniać wymogi pisma procesowego, czyli zawierać:
- Oznaczenie sądu i stron (imiona, nazwiska lub nazwy).
- Oznaczenie rodzaju pisma i osnowę wniosku.
- Podpis strony lub pełnomocnika oraz wymienienie załączników.
- Dokładnie określone żądanie (czego się domagamy, z jakiej umowy lub faktury).
- Oznaczenie daty wymagalności roszczenia (np. dzień po upływie terminu płatności faktury).
- Wskazanie faktów i dowodów (np. umowy, korespondencja, wezwania do zapłaty), które potwierdzają, że środki nam się należą.
- Informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu (np. wysłanie wezwania do zapłaty).
Dodatkowo warto dołączyć fakultatywny wniosek o zabezpieczenie powództwa. Pozwala on na zabezpieczenie rachunku, nieruchomości, ruchomości lub innego majątku dłużnika już na etapie składania pozwu. Jest to kluczowe, gdy dłużnikiem jest spółka kapitałowa (np. z o.o.), która może próbować wyzbywać się majątku, zanim uda się uzyskać nakaz zapłaty.
Tryby postępowań sądowych w windykacji twardej
Dostępne są następujące tryby i sposoby postępowań sądowych (rozpoznawczych), które różnią się kosztami i sposobem prowadzenia sprawy:
Postępowanie zwykłe
Postępowanie zwykłe to najbardziej klasyczna forma – złożenie pozwu, odpowiedź na pozew, postępowanie dowodowe, wyznaczenie rozprawy sądowej, rozprawy, wyrok, ewentualnie druga instancja, gdy dłużnik zgłasza sprzeciw, uzyskanie klauzuli wykonalności a dopiero potem egzekucja. Jest to tryb najdroższy i najbardziej czasochłonny, zależny m.in. od obszerności materiału dowodowego, stopnia skomplikowania sprawy i obłożenia sądów pracą.
• Koszty: Obowiązują pełne opłaty sądowe oraz ewentualne koszty zastępstwa procesowego.
• Opłata sądowa (art. 13 ustawy o kosztach): Do 20 000 zł są to konkretne kwoty, powyżej tej sumy opłata wynosi 5% wartości przedmiotu sporu (np. 5 000 zł przy długu 100 000 zł).
• Koszty pełnomocnika: Koszty pełnomocnika mogą być wyższe niż stawki minimalne przewidziane przepisami w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Można przygotować pozew samemu, ale zawodowy pełnomocnik (radca prawny/adwokat) ułatwia proces. Koszty zastępstwa są określone odgórnie (np. 5 400 zł przy sporze 50-200 tys. zł), ale z prawnikiem można umówić się na dodatkowe success fee. Uwaga: radca prawny nie może brać spraw wyłącznie za success fee – musi istnieć kwota bazowa.
Postępowanie upominawcze
Sąd nie przeprowadza pełnego postępowania dowodowego na rozprawie, lecz na posiedzeniu niejawnym wydaje nakaz zapłaty. Jeśli dłużnik nie złoży sprzeciwu w ciągu dwóch tygodni, nakaz się uprawomocnia i można wszcząć egzekucję. W przypadku sprzeciwu sprawa wraca do trybu zwykłego.
Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU)
Jeszcze korzystniejszą formą jest elektroniczne postępowanie upominawcze, zwłaszcza w sprawie drobnych roszczeń. Całość odbywa się online, pozew składa się przez internet, bez załączania dokumentów. Sprawy rozpoznaje jeden sąd – Sąd Rejonowy Lublin-Zachód, niezależnie od miejsca zamieszkania pozwanego. Opłata sądowa wynosi jedynie 1/4 standardowej opłaty, co przy wysokich kwotach daje realne oszczędności. Warunkiem jest m.in. pieniężny charakter roszczenia, adres pozwanego w Polsce oraz brak przedawnienia.
• Koszty: Brak konieczności załączania dokumentów, szybkość i opłata wynosząca tylko 1/4 opłaty standardowej (zamiast 5 000 zł zapłacimy 1 250 zł).
• Wymogi: Tylko roszczenia pieniężne, pozwany musi mieć adres w Polsce, a roszczenie musi być wymagalne w ciągu ostatnich trzech lat.
Postępowanie nakazowe
Najkorzystniejszym trybem dochodzenia należności jest postępowanie nakazowe. Również tutaj sąd wydaje nakaz zapłaty, a opłata sądowa wynosi tylko 1/4 standardowej stawki. Co istotne, jeśli pozwany wnosi zarzuty, musi uiścić pozostałe 3/4 opłaty. W ten sposób część kosztów zostaje przerzucona na dłużnika.
Aby skorzystać z postępowania nakazowego, trzeba jednak dysponować tzw. twardymi dowodami, np. dokumentem urzędowym, podpisaną fakturą, uznaniem długu czy ugodą. Dlatego tak ważne jest odpowiednie przygotowanie etapu przedsądowego.
• Koszty: Powód płaci tylko 1/4 opłaty, a dłużnik, chcąc wnieść zarzuty, musi opłacić pozostałe 3/4.
• Wymogi: Trzeba posiadać „twarde” dowody: dokument urzędowy, zaakceptowany przez dłużnika rachunek (np. podpisana faktura) lub pisemne oświadczenie o uznaniu długu.
Postępowanie gospodarcze
Ostatnim trybem windykacji sądowej jest postępowanie gospodarcze, przeznaczone dla sporów pomiędzy przedsiębiorcami. Jego cechą charakterystyczną jest koncentracja materiału dowodowego – wszystkie twierdzenia i dowody powinny zostać przedstawione już w pierwszym piśmie procesowym. Ma to na celu maksymalne przyspieszenie postępowania i ograniczenie taktyk opóźniających stosowanych przez dłużników.
Zalety: Jest ukierunkowane na szybkość – wszystkie twierdzenia i dowody muszą być przedstawione już w pierwszym piśmie procesowym.
Który tryb postępowania wybrać, aby odzyskać dług najszybciej?
W celu odzyskania należności warto dążyć do wniesienia sprawy do sądu w trybie postępowania nakazowego ze względu na niskie koszty i szybkość. Kolejnymi opcjami powinny być postępowania gospodarcze lub upominawcze, a na samym końcu zwykłe. Należy pamiętać o wniosku o zabezpieczenie, aby dłużnik nie upłynnił majątku w trakcie procesu windykacji sądowej.
Nasza kancelaria prawna pomoże Ci w odzyskaniu długu
Jeśli posiadasz duże saldo nieuregulowanych należności, obawiasz się przedawnienia i rozważasz wszczęcie postępowania sądowego przeciw nierzetelnemu kontrahentowi, zapraszamy do bezpłatnej konsultacji, podczas której zweryfikujemy sprawę i ustalimy, jak możemy wspomóc Cię w procesie odzyskiwania należności. Nasi doświadczeni prawnicy zapewnią Ci wsparcie na każdym etapie procesu windykacji sądowej i w sprawach gospodarczych.
Postępowanie egzekucyjne – etap po windykacji sądowej
Postępowanie egzekucyjne stanowi kolejny etap po windykacji sądowej i służy realnemu odzyskaniu należności od dłużnika. Jego celem nie jest już rozstrzyganie sporu, lecz przymusowe wykonanie orzeczenia sądu.
Wszcząć postępowanie egzekucyjne można wyłącznie po uzyskaniu tytułu wykonawczego, czyli nadaniu klauzuli wykonalności wyroku lub nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Dopiero na podstawie tytułu wykonawczego – ostatniego etapu windykacji sądowej możliwe jest skierowanie sprawy do komornika.
Jak wygląda egzekucja komornicza?
Postępowanie egzekucyjne prowadzi komornik sądowy na wniosek wierzyciela. Komornik ma prawo do zajęcia majątku dłużnika, a wierzyciel wskazuje, z jakich składników majątku ma być prowadzona egzekucja, np. z rachunków bankowych, wynagrodzenia, ruchomości, nieruchomości lub wierzytelności przysługujących dłużnikowi wobec osób trzecich.
Skuteczność egzekucji w procesie windykacji sądowej zależy przede wszystkim od rzeczywistej sytuacji majątkowej dłużnika oraz szybkości podjęcia działań po uzyskaniu tytułu wykonawczego. Sam wyrok lub wydanie nakazu zapłaty nie gwarantuje jeszcze odzyskania pieniędzy, zwłaszcza jeśli dłużnik wcześniej wyzbył się majątku. Z tego względu istotną rolę odgrywa wniosek o zabezpieczenie powództwa, który może znacząco zwiększyć szanse skutecznej egzekucji.
Koszty postępowania egzekucyjnego co do zasady obciążają dłużnika, jednak wierzyciel musi liczyć się z koniecznością poniesienia zaliczek na wydatki komornicze, które są rozliczane po skutecznym odzyskaniu należności.
Najczęściej zadawane pytania o windykację sądową
Ile trwa windykacja sądowa?
Czas trwania windykacji sądowej zależy przede wszystkim od wybranego trybu postępowania, stopnia skomplikowania sprawy oraz reakcji dłużnika. W najprostszych przypadkach, np. w postępowaniu nakazowym lub elektronicznym postępowaniu upominawczym, uzyskanie nakazu zapłaty może zająć od kilku tygodni do kilku miesięcy. Jeżeli jednak dłużnik wniesie sprzeciw lub zarzuty, sprawa trafia do postępowania zwykłego, co może wydłużyć cały proces nawet do kilkunastu miesięcy lub dłużej.
Co to jest windykacja sądowa?
Windykacja sądowa to etap dochodzenia należności, w którym wierzyciel decyduje się na formalne wystąpienie do sądu z pozwem o zapłatę. Jej celem jest uzyskanie orzeczenia sądu – wyroku lub nakazu zapłaty – potwierdzającego istnienie długu. Windykacja sądowa kończy się uzyskaniem tytułu wykonawczego, który umożliwia wszczęcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. To istotna część windykacji należności.
UMÓW SIĘ NA KONSULTACJĘ
