Sejm uchwalił nową składkę zdrowotną na 2026 rok. Promowane jest to jako wielka obniżka, z której skorzystają aż 2,45 milionów polskich przedsiębiorców. Jednak w mojej ocenie, jako doradcy podatkowego, mówimy co najmniej o manipulacji.
Czy wprowadzone zmiany oznaczają oszczędności?
Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a nowa składka zdrowotna wejdzie w życie od 1 stycznia 2026 roku. Pozytywna informacja jest taka, że już od kwietnia 2025 już wiemy, jak składka będzie wyglądała w przyszłym roku — a nie, jak to bywało, dopiero w listopadzie czy grudniu, gdy nie było czasu na przygotowania. Daje nam to sporą przewagę: jeśli chcielibyśmy zmienić naszą sytuację, dostosować się i płacić niższą składkę zdrowotną, mamy jeszcze kilka miesięcy, by przeprowadzić reorganizację w firmie. Warto więc poddać refleksji, czy obecna forma opodatkowania na pewno jest dla Twojej firmy najlepsza, bo moim zdaniem ta „obniżka” to trochę manipulacja — a gdy wgryziemy się w ustawę, okazuje się, że korzyści dla przedsiębiorców wcale nie będą duże.
Zasady naliczania składki zdrowotnej w 2025 a w 2026
W 2025 roku na podatku liniowym płacimy składkę zdrowotną na poziomie 4,9% od dochodu. Jeżeli dochód jest poniżej minimalnego wynagrodzenia, to płacimy 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli minimalną składkę — nawet jeśli nie zarabiamy. W 2025 roku wynosi ona 314,96 zł miesięcznie. Jeżeli zarabiamy więcej, płacimy 4,9% składki od dochodu (to składka, nie podatek, mimo że liczona jest od dochodu).
Uchwalono, że w 2026 roku zmianie ulegnie podstawa wymiaru składki zdrowotnej i dojdzie dodatkowy próg: do momentu osiągnięcia dochodu w wysokości 1,5-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia następuje zamrożenie wysokości składki: płacimy stałą, minimalną składkę. Składka zdrowotna dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej będzie wynosić 4,9% od nadwyżki dochodów powyżej 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Na pierwszy rzut oka to korzyść — przedsiębiorca mieszczący się między minimalnym dochodem a 1,5× przeciętnego wynagrodzenia zamiast 4,9% zapłaci nadal minimalną składkę, a dopiero powyżej progu wejdzie stawka procentowa.
Kto skorzysta na zmianach? Teoretycznie małe firmy i oraz osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Pozytywny wpływ nowych przepisów najbardziej mają odczuć drobni przedsiębiorcy o niskich dochodach. O czym się nie mówi?
Nie odliczysz już nowej składki zdrowotnej od podatku dochodowego
W 2025 roku, jako przedsiębiorcy rozliczający się na podatku liniowym, możemy część składki zdrowotnej wrzucić w koszty – do 12 900 zł, dzięki czemu płacimy mniej podatku dochodowego. Od 2026 roku pojawia się próg „nadwyżkowy”, ale znika możliwość zaliczania składki zdrowotnej w koszty i odliczenia składek od podatku dochodowego. W teorii jest więc plus, a w praktyce spory minus: składki na ubezpieczenie zdrowotne faktycznie zapłacimy mniej, ale podatku — więcej. Czy to fair? Mam wątpliwości.
Ubytek wpływów w NFZ z tytułu składki zdrowotnej ma być rekompensowany przez budżet państwa, stąd prawdopodobnie brak możliwości odliczenia jej od podatku.
Wysokość składki zdrowotnej w 2026 dla przedsiębiorców w zależności od formy opodatkowania
Ile wyniesie składka zdrowotna w przypadku podatku liniowego?
Przygotowałem kalkulacje porównujące wysokości składki i podatku dla osób rozliczających się na podatku liniowym w 2025 i 2026. Minimalne wynagrodzenie ma wynieść 4806 zł brutto. Dla małej firmy z dochodem 60 000 zł i pełnym ZUS w 2025 roku składka zdrowotna to 314,96 × 12 miesięcy = 3779,52 zł; w 2026 roku wyniesie podobnie – 324,41 zł. Podatek do zapłaty w 2025 roku wyniósłby 6637 zł (bo część składki wrzucamy w koszty), natomiast w 2026 r. podatku zapłacimy 735 zł więcej – więc łączna suma obciążeń będzie więc nieco wyższa.
Przy dochodzie 240 000 zł, gdzie wchodzimy już w nadwyżkę: w 2025 r. składka zdrowotna to 11 760 zł, a w 2026 r. w skali roku 8339,10 zł — teoretycznie to około 3000 zł oszczędności na składce. Ale podatek: w 2025 r. wyniesie 39 321 zł (bo część składki odliczamy), a w 2026 r. 41 55 zł — więc suma obciążeń wychodzi bardzo podobna, raz trochę na minus, raz trochę na plus, zależnie od dochodu.
Przy dochodzie 500 000 zł: w 2025 r. wysokość składki zdrowotnej to 24 500 zł (4,9% od dochodu), ale 12 900 zł wrzucamy w koszty, więc to jest realnie 8850 zł mniej podatku. W 2026 r. składki zapłacimy trochę mniej (oszczędność ~3000 zł), ale podatku więcej — około 90 000 zł. Suma obciążeń 134 291 zł kontra 133 21 zł — różnica rzędu 1000 zł w skali roku. To nie jest realna „obniżka”.
Im wyższy dochód i im dłużej jesteśmy na podatku liniowym, tym więcej danin dochodzi. Przy 2 mln zł dochodu dochodzi 4% daniny solidarnościowej. Łącznie od 2 mln w 2025 r. wychodzi 532 000 zł (składka, danina solidarnościowa, PIT, składki społeczne), a w 2026 r. 531 000 zł — około 1000 zł różnicy na korzyść przedsiębiorcy. Nie jest to duża obniżka.
Jak obniżyć obciążenia podatkowe i składkowe?
W praktyce da się stosunkowo prosto zamienić formę opodatkowania z podatku liniowego np. na korzystniejszą spółkę komandytową. Dla 2 mln zł dochodu w spółce komandytowej, przy założeniu wypłaty całości zysku w prosty sposób, łączna suma obciążeń to ok. 364 000 zł — też płacimy ZUS i składkę zdrowotną, więc korzystamy z NFZ. Realna stopa obciążeń spada poniżej 19%: 364 tys. a 531 tys. — blisko 200 tys. zł różnicy względem podatku liniowego.
Można też rozważyć spółkę z o.o. z fundacją rodzinną — przy częściowej wypłacie dywidendy do osoby fizycznej i części do fundacji łączna suma obciążeń wychodzi ok. 194 000 zł. Jeśli z fundacji jako świadczenie dla beneficjentów wypłacimy np. 500 000 zł, łącznie zapłacimy 61 000 zł obrażeń, więc wychodzi około 270 000 zł sumy obciążeń — jeszcze mniej niż w spółce komandytowej i nieporównywalnie korzystniej niż na podatku liniowym.
Skonsultuj się z doradcą podatkowym
Jeżeli rozliczasz się w formie podatku liniowego i nie podoba Ci się, że rządzący komunikują obniżkę, podczas gdy realnie niewiele się zmienia (a czasem to wręcz podwyżka) oraz odbierają możliwość zaliczenia składki zdrowotnej w koszty — są alternatywy. Zapraszamy na bezpłatną konsultację: przygotujemy plan reorganizacji firmy, by płacić mniej. Teraz jest najlepszy moment — mamy czas, żeby wdrożyć zmiany od początku przyszłego roku. Jeśli Ci się spieszy i chcesz zaoszczędzić jeszcze w tym roku – też jest to możliwe. Im szybciej, tym lepiej.
Czy na zmianach skorzystają ryczałtowcy?
Zmiany dotyczą także ryczałtu. Dziś są trzy progi:
- przychód 0-60 000 zł — mała składka;
- 60-300 000 zł — składka ok. 700-800 zł;
- powyżej 300 000 zł — ok. 1300-1400 zł.
Jeśli masz mało kosztów i korzystną stawkę ryczałtową (np. 5,5% w budowlance, 8,5%, 12% czy nawet 14%), to składka zdrowotna nie jest tak obciążająca, jak na podatku liniowym. Nowa ustawa wprowadza jednak pułapkę dla przedsiębiorców, którzy wybrali ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z wysokimi przychodami: pojawia się drugi próg.
Do pierwszego poziomu płacimy 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia (ok. 338 zł w 2026 r.), a od nadwyżki ponad trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia dopłacamy 3,5% od przychodu. De facto do stawki podatku 5,5% doliczamy 3,5%; do 8,5% — +3,5% itd. Trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia to wcale nie dużo, w okolicach 8000 zł za miesiąc (licząc po ostatnim kwartale), więc rocznie wychodzi to ok. 24–25 tys. zł przychodu.
Jeśli masz e-commerce czy inną działalność na ryczałcie z przychodami rzędu 50-200 tys. zł miesięcznie, różnica w składce może być duża – być może warto przejść na model, w którym zaliczasz koszty i płacisz podatek od dochodu, a nie od przychodu.
Dla przykładu: przedsiębiorca korzystający z rozliczenia na ryczałcie z przychodem 1 000 000 zł rocznie i stawką 8,5% w 2025 r. zapłaci składki zdrowotnej 16 619 zł; łączna suma obciążeń (podatek, składka, składki społeczne) to 120 000 zł. W 2026 r. jego składka zdrowotna wyniesie 28 374 zł. To nie obniżka, lecz wyraźna podwyżka – a łączna suma obciążeń wzrośnie do 132 000 zł. Im wyższy przychód, tym wyższa będzie składka, analogicznie jak na liniowym.
Podsumowanie
Na ryczałcie mimo podwyżki czasem nadal będzie opłacalne zostać (to trzeba przekalkulować), ale w wypadku liniowego podatku, poza samym poczuciem, że „obniżka” jest głównie komunikacyjna, po prostu to się nie kalkuluje. Jesteśmy w stanie zaproponować kilka konkretnych, bardziej opłacalnych rozwiązań niż rozliczenie liniowe. Jeśli myślisz o reorganizacji i nie zgadzasz się z narracją o obniżkach, zapraszamy do bezpłatnej konsultacji – dobierzemy formę prawną i strukturę pod Twoje potrzeby podatkowe i prawne, z naciskiem na bezpieczeństwo i rozdzielenie majątku prywatnego od firmowego, tak by wszystko było sensownie poukładane.
Warto pamiętać, że da się w Polsce prowadzić firmę bardziej poukładaną, bezpieczną i zoptymalizowaną. Biorąc pod uwagę czasy, w jakie wchodzimy, i to, co dzieje się za oceanem, lepiej płacić mniej danin, by cashflow w firmie się zgadzał.
FAQ
Czy składka zdrowotna zmieni się również w przypadku pracowników?
Obecnie obowiązujące zasady dla pracowników się nie zmienią. Składka zdrowotna pracownika pozostanie na poziomie 9%.
Jaki wpływ będą miały te zmiany na finansowanie NFZ?
Minister finansów stwierdził, że zmiany w składkach zdrowotnych nie wpłyną na poziom środków w dyspozycji NFZ. Szacuje się, że proponowane zmiany mogą zmniejszyć wpływy do NFZ o 4-5 miliardów zł rocznie.
UMÓW SIĘ NA KONSULTACJĘ
